kurm.aiYanınızdaki kurmay.
Görüşme iste

Kategori: Kurmay günlüğü

  • Girişimci yapay zekâya hangi işi devretmeli? Küçük ekip için devir haritası

    Kurucu, yapay zekâya kısa, tekrar eden ve sonucu ertesi gün doğrulanabilen işi devretmeli: hazırlık, takip, özet, ilk taslak. Para kararı, müşteri ve yatırımcı ilişkisi ve dışarı giden her söz kurucuda kalmalı. Araştırmalar küçük ekip eğilimini doğruluyor; aynı araştırmalar ajanların uzun ve açık uçlu işte hâlâ sık takıldığını da gösteriyor.

    Son iki yılda sık duyduğumuz bir cümle var: “artık iki kişiyle şirket kurulur.” Cümlenin bir kısmı doğru, bir kısmı vitrin. Ben kendi şirketimi, Türkiye ve İspanya’daki operasyonlarıyla birlikte, kendi yapay zekâ kurmayım ve ona bağlı ajanlarla yönetiyorum. Nakit akışı, fatura, yazışma, takvim, platform izleme ve teklif hazırlığı her gün kurmaylarda yürüyor. Para kararları, dışarı giden yazışmanın onayı ve müşteri ilişkisi bende kalıyor.

    Bu yazıda kurucunun hangi işi devredeceğini, hangisini elinde tutacağını ve bunu hangi kanıtla söylediğimizi anlatıyorum.

    Yapay zekâyla kurulan girişimler gerçekten daha küçük mü?

    Evet, ölçülmüş bir eğilim var. INSEAD’den Kim ve Koning’in 2026 tarihli çalışması, Y Combinator programlarından ve 2020-2024 arasında ilk finansmanını alan risk sermayesi destekli ABD girişimlerinden oluşan bir örneklemi inceliyor. Yapay zekâyla kurulan girişimler, aynı sektör ve dönemdeki emsallerinden yüzde 25 daha küçük. Mühendislerin payı yüzde 13 daha yüksek; giriş seviyesi çalışanların ve yöneticilerin payları her biri yaklaşık yüzde 15 daha düşük. Değerlemeler ise benzer.

    Almanya’dan gelen veri tabloyu tek yönlü olmaktan çıkarıyor. Bitkom’un Ağustos 2026’da yayımladığı ve 102 teknoloji girişimiyle yapılan ankete göre girişimlerin yüzde 27’si son on iki ayda yapay zekâ nedeniyle yeni işe alımdan vazgeçmiş. Yüzde 16’sı ise yapay zekâ nedeniyle ek personel almış. Girişimlerin yarısında yapay zekânın personel ihtiyacına etkisi yok. Bitkom anketin temsilî olmadığını ayrıca belirtiyor; sonuçlar bir eğilim göstergesi.

    Bizim okumamız: küçük ekip bir sonuç, hedef değil. Kurucunun sorusu “kaç kişiyle?” değil, “hangi iş kimde?” olmalı. Ekip küçüldükçe bu soru daha önemli hâle gelir, çünkü sorumluluğu taşıyacak insan sayısı azalır.

    Ajanlar bir şirketin işini tek başına ne kadar yapabiliyor?

    Bugün sınırlı ölçüde. Araştırmacıların geliştirdiği TheAgentCompany testinde, iç web siteleri ve verisiyle küçük bir yazılım şirketini taklit eden bir ortam kuruldu. Ajanlara bu şirketteki gerçekçi işler verildi. Test edilen en başarılı ajan görevlerin yüzde 30’unu kendi başına tamamlayabildi.

    Bu oran hızla değişebilir; testin kendisi de bir yazılım şirketiyle sınırlı. Ama kurucu için anlamı bugün açık: ajana bütün bir süreci teslim edip arkanızı dönmek yerine, işi parçalara bölüp her parçanın sonucunu görebileceğiniz bir düzen kurmak gerekiyor.

    Aynı araç her girişimciye aynı faydayı sağlar mı?

    Hayır. Kenya’da girişimcilerle yapılan bir alan deneyinde, Otis ve arkadaşları girişimcilerin bir kısmına WhatsApp üzerinden yapay zekâ iş danışmanı verdi. Ortalama etki sıfırdan ayırt edilemedi. Yüksek performanslı girişimciler yüzde 15’in biraz üzerinde fayda gördü; düşük performanslı girişimciler yaklaşık yüzde 8 daha kötü sonuç aldı. Yazarlar farkı, tavsiyenin nasıl seçildiği ve uygulandığıyla açıklıyor.

    Bizim okumamız: araç, işletmenin zaten var olan yargısını büyütüyor. Yargı zayıfsa, yanlış tavsiyeyi daha hızlı uygular. Bu yüzden devredilecek ilk iş, sonucu kurucunun kendi bilgisiyle kontrol edebileceği bir iş olmalı.

    Kurucu hangi işi devretmeli, hangisini elinde tutmalı?

    Biz bunu devir haritasıyla yazıyoruz. Küçük bir ekipte harita çoğunlukla şuna benzer:

    İşSütunNeden?
    Gelen kutusunun özeti, takip listesi, toplantı hazırlığıDevredilirKısa, tekrar eden, ertesi sabah kontrol edilebilir
    Fatura ve masraf kaydının hazırlanmasıDevredilirKuralı yazılabilir; hata muhasebe kaydında görünür
    Nakit akışı tablosunun güncellenmesiKurmaylaKurmay hazırlar; ödeme kararı kurucuda
    Teklif ve yatırımcı güncellemesi taslağıKurmaylaTaslak kurmayda, gönderme kararı kurucuda
    Ürün ya da kampanya için uzun araştırmaHenüz güvenmiyoruzUzun ve açık uçlu; sonuç doğrulanmadan kullanılmaz
    Fiyat, işe alım, ortaklık ve yatırım kararıDevredilemezKarar ve hesap verme
    Müşteri ve yatırımcıyla ilişkiDevredilemezİlişki kişiye bağlıdır

    Kendi şirketimdeki dağılım da bu mantığa yakın: hazırlık işleri kurmaylarda, para kararları ve müşteri ilişkisi bende. Haritada en çok düşünülmesi gereken sütun “henüz güvenmiyoruz” sütunudur. Bu sütun bir ret değil, bir bekleme odasıdır: iş orada kaldığı sürece insan yapar, kurmay yanında aynı işi taslak olarak hazırlar ve belirli sayıda hatasız tekrardan sonra iş bir üst sütuna taşınır. Kurucu bu taşıma kararını sezgiyle değil, bu kayıtla verir. Tablodaki örnekler bir şablon değil; her şirketin haritası kendi işlerinden çıkar.

    Kurucu kazandığı zamanı nasıl bilir?

    Hissederek değil, ölçerek. Bağımsız araştırma kurumu METR’in Temmuz 2025’te yayımladığı rastgele kontrollü deneyde 16 deneyimli yazılım geliştiricisi 246 gerçek görev üzerinde çalıştı. Yapay zekâ kullanılan görevler yüzde 19 daha uzun sürdü; geliştiriciler ise deneyden sonra da yüzde 20 hızlandıklarına inanıyordu. Yazarlar sonucun deneyimli geliştiriciler ve kendi kod tabanları dışına genellenmemesi gerektiğini yazıyor; 16 kişi de küçük bir örneklem. Kurucu için ders yine de net: “çok zaman kazandım” hissi bir ölçüm değildir.

    Küçük bir ekipte ölçüm basit tutulabilir. Devrettiğiniz işin devirden önceki süresini bir kez not edin, iki hafta sonra aynı işi aynı biçimde ölçün. Süre kısalmadıysa ya da düzeltmeye harcanan zaman kazancı yiyorsa, iş yanlış sütundadır.

    Şirket verisini araca girmeden önce ne yazılmalı?

    Hangi bilginin hangi araca girilebileceği. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Şubat 2026 tarihli “İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı” belgesi, bu araçları tamamen yasaklamanın gerçekçi olmadığını, çünkü çalışanları kontrol dışı kullanıma itebileceğini yazıyor. Belge yerine açık bir kurumsal politika öneriyor: hangi araçların hangi işte kullanılacağı, araçlara hangi bilgi türlerinin girilebileceği ve çıktıların nasıl kullanılacağı.

    Üç kişilik bir girişimde bu politika bir sayfa olabilir. Ama yazılı olmalı. Kurmayların kurallarında da aynı satır var: hangi kaynağa en dar hangi yetkiyle bakılacağı ve dışarı giden her şeyin onay kapısından geçeceği.

    Eğitim ve danışmanlık için kamu desteği var mı?

    Bazı koşullarda var. KOSGEB’in 5 Temmuz 2026 tarihli Girişimci Destek Programı Yönergesi yeni kurulmuş işletmeler içindir. Yönergeye göre iş geliştirme desteği kapsamında, desteklenen proje süresince satın alınan eğitim, danışmanlık ve yönderlik hizmetleri destekleniyor. Destek oranı yüzde 80, destek geri ödemeli, proje süresi 36 ay ve üst sınır yönergede yazılı.

    Yönerge hizmet sağlayıcıyı sınırlıyor. Eğitim; üniversite birimlerinden, kamu kuruluşlarından, 5580 sayılı Kanun kapsamında kurum açma iznine sahip firmalardan, TEKMER işleticilerinden ve yalnız edinilen yazılım konusunda o yazılımı satan firmadan alınabiliyor. Danışmanlık için de TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi gibi şartlar var. Başvurmadan önce hem sizin hem sağlayıcının şartları karşılayıp karşılamadığını KOSGEB’le doğrulayın.

    Bu hafta ne yapmalı?

    1. Bir haftanızı yazın. Kurucu olarak bu hafta yaptığınız işleri saat saat listeleyin. Sahibi siz.
    2. Haritaya yerleştirin. Her işi dört sütundan birine yazın. Devredilemez sütununa en az üç iş girmeli; girmiyorsa yeniden bakın.
    3. İlk devri seçin ve ölçün. Devredilir sütunundan bir iş seçin, bugün kaç dakika sürdüğünü not edin ve iki hafta sonra aynı ölçüye bakın. Bir sayfalık veri kuralını da aynı hafta yazın.

    Bu yazı neyi iddia etmiyor: Her girişimin yapay zekâyla küçüleceğini ya da küçülmesi gerektiğini söylemiyoruz. Araştırmalar bir eğilim gösteriyor; sizin ekibinizin büyüklüğü kendi işlerinizden çıkar.

    SSS

    Tek kişilik şirket yapay zekâyla mümkün mü?

    Ekip küçülebilir, ama sorumluluk küçülmez. Ortağım Defne İncekara, 29 Mayıs 2026 tarihli “Tek kişilik şirket diye bir şey kalmadı!” yazısında kendi şirketini kurmayla yönetmeye nasıl geçtiğini anlatıyor; başlangıç noktası bir liste ve her satırın yanına yazdığı tek soru: “Bunu ben mi yapmalıyım, yoksa bir ajan mı?” Ajanlar bugün gerçekçi şirket işlerinin bir kısmını tek başına bitirebiliyor; geri kalanında kurucunun kontrolü gerekiyor. Karar, para ve ilişki kurucuda kalır.

    İlk hangi işle başlamalıyım?

    Sonucu ertesi sabah kontrol edebileceğiniz, dışarıya dokunmayan bir işle: gelen kutusunun özeti, takip listesi ya da toplantı hazırlığı. Dışarı giden yazışma ve ödeme ilk devir olmamalı.

    Yatırımcı güncellemesini kurmaya yazdırabilir miyim?

    Taslağı yazdırabilirsiniz. Rakamlar sistemden kontrol edilmeli ve gönderme kararı sizde kalmalı. Bu iş “kurmayla” sütunundadır.

    Haftanızın hangi işi bugün “devredilir” sütununa yazılabilir? Devir Yöntemi’ni inceleyin.

    Kaynaklar

  • Yapay zekâ kurmayı nedir? İşi devreden, sorumluluğu devretmeyen yapı

    Yapay zekâ kurmayı, bir yöneticinin tekrar eden hazırlık, takip ve izleme işlerini yazılı kurallarla yürüten, dışarı giden her şeyi onaya getiren yapay zekâ ajanları düzenidir. Sohbet asistanından farkı hafızasının, görevlerinin, onay kapılarının ve izlemesinin yazılı olmasıdır. Kurmay işi yürütür; kararın ve hesabın sahibi yönetici kalır.

    “Kurmay” sözcüğünü bilerek seçtik. Orduda kurmay subay komutanın yerine karar vermez; durumu toplar, seçenekleri dizer, emri hazırlar ve sonucu izler. Yönetici için kurulan yapay zekâ düzeni de bunu yapar. Ben kendi şirketimi, Türkiye ve İspanya’daki operasyonlarıyla birlikte, kendi yapay zekâ kurmayım ve ona bağlı ajanlarla yönetiyorum. Nakit akışı, fatura, yazışma, takvim, platform izleme ve teklif hazırlığı her gün kurmaylarda yürüyor. Para kararları, dışarı giden yazışmanın onayı ve müşteri ilişkisi bende kalıyor.

    Bu yazıda bir kurmayın ne olduğunu, ne olmadığını ve yönetim kurulunun hangi soruyu sorması gerektiğini anlatıyorum. Dayanaklar bir mahkeme kararı, TÜİK’in yeni bülteni, bir akademik çalışma ve kendi kurulumum.

    Yapay zekâ kurmayı ile sohbet asistanı arasındaki fark ne?

    Fark aracın zekâsında değil, çevresindeki yazılı düzende. Aynı dil modeli bir sohbet penceresinde asistandır; hafızası, görev listesi, yetki tablosu ve izlemesi yazılı olduğunda kurmay olur.

    SoruSohbet asistanıYapay zekâ kurmayı
    İşi kim başlatır?Siz, her seferindeTakvim ya da olay; sabah brifingi kendiliğinden gelir
    Neyi hatırlar?Konuşmanın içindekiniYazılı kararlarınızı, önceliklerinizi, kişilerinizi, kurallarınızı
    Neye erişir?Yapıştırdığınız metneBağlanan mail, takvim, belge ve veri kaynaklarına, en dar yetkiyle
    Dışarı ne gönderir?Hiçbir şey; kopyalayıp siz gönderirsinizTaslak hazırlar; onay kapısından geçmeden gönderemez
    Hata olursa ne olur?Fark ederseniz düzeltirsinizİzleme yakalar; kurmay ölçemediğini “ölçemedim” diye yazar
    Kim sorumludur?SizYine siz; bu yüzden kurallar yazılıdır

    Son satır iki sütunda aynı. Kurmay işin ne kadarını üstlenirse üstlensin, sorumluluk satırı değişmez.

    Kurmay hangi işi yapar, hangisini asla yapmaz?

    Kurmay, kuralı yazılabilen ve sonucu doğrulanabilen işi yapar; karar, hesap verme ve ilişki gerektiren işe dokunmaz. Biz bunu devir haritasıyla yazıyoruz. Bir alandaki her iş dört sütundan birine girer:

    • Devredilir: kurmay yapar, siz bakarsınız. Özet, takip, hazırlık, rapor okuma.
    • Kurmayla: kurmay hazırlar, siz karar verirsiniz. Seçenekleri dizer, gerekçeyi yazar.
    • Henüz güvenmiyoruz: kanıt birikene kadar insanda kalır.
    • Devredilemez: sizde kalır ve yazılı kalır.

    Kendi şirketimde teklif hazırlığı “kurmayla” sütununda: kurmay taslağı ve gerekçeyi hazırlıyor, gönderme kararı bende. Dışarı giden yazışma da öyle. Müşteri ilişkisi “devredilemez” sütununda. Bunu baştan yazmak, geri kalan işi devretmeyi güvenli kılıyor. Hangi işin hangi sütunda olduğu yazılı değilse, ilk hatada herkes kurmayın neye yetkili olduğunu tartışır.

    Sorumluluk neden kurmaya devredilemez?

    Çünkü hukuk da, müşteri de, yönetim kurulu da hesabı sistemden değil kurumdan sorar. Kanada’da bir yolcu, havayolu şirketinin sitesindeki sohbet robotunun yas indirimi hakkında verdiği yanlış bilgiye dayanarak bilet aldı. Şirket, Şubat 2024’te sonuçlanan Moffatt v. Air Canada davasında sohbet robotunun kendi eylemlerinden sorumlu ayrı bir varlık olduğunu savundu. Kanada’daki uyuşmazlık kurulu (Civil Resolution Tribunal) bu savunmayı reddetti ve bilginin statik bir sayfadan ya da sohbet robotundan gelmesinin fark yaratmadığını, şirketin sitesindeki tüm bilgiden sorumlu olduğunu yazdı.

    Türkiye’de kurumlar bu soruyu şimdiden soruyor. TÜİK’in 2 Ekim 2026’da yayımladığı bültene göre, 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerde yapay zekâ kullananların oranı bir yılda yüzde 7,5’ten yüzde 14,0’a çıktı. Kullanmayı düşünüp kullanmayanların yüzde 66,4’ü, zarar durumunda sorumluluğun kimde olacağına dair hukuki belirsizliği gerekçe gösteriyor. Soru çoklu seçimli; ilk sırada yüzde 72,3 ile uzmanlık eksiği var.

    Bizim okumamız: bu belirsizlik bir yasa beklemeden, kurumun içinde azaltılabilir. Hangi işin kimde olduğu, hangi çıktının kimin onayından geçtiği yazılı olduğunda “hata olursa kim?” sorusunun cevabı zaten verilmiş olur. Sitemizdeki ana cümle bunun kısaltması: İşi devredebilirsiniz. Sorumluluğu devredemezsiniz.

    Ortağım Defne İncekara aynı yere başka bir kapıdan geliyor. 5 Eylül 2026 tarihli yazısında, bir ajana iş vermeden önce dört soru soruyor: Döngüyü kim başlatıyor? Neye erişebiliyor? Ne zaman duruyor? Kim görüyor? Bu dört sorunun cevabı yazılı değilse elinizde kurmay değil, gözetimsiz bir araç var.

    Kurmay hangi görevle başlamalı?

    İlk görev, sonucu ertesi sabah kontrol edilebilen, dışarıya dokunmayan bir iş olmalı. Kurmay Kurulumu’nda bir yöneticiye başlangıçta üç ila beş görev kurulur; sabah brifingi, takip listesi, toplantı hazırlığı ve rapor okuma bu türden işlerdir. Dördünün ortak yanı, hatanın pahalı olmadan görünmesi. Brifing eksikse yönetici bunu kahvesini bitirmeden fark eder.

    “Henüz güvenmiyoruz” sütunu bir ret değil, bir bekleme odasıdır. Bir iş orada kaldığı sürece insan yapar, kurmay yanında aynı işi taslak olarak hazırlar. Belirli sayıda hatasız tekrardan sonra iş “devredilir” sütununa taşınır. Devir Yöntemi bu taşımayı 90 günlük birlikte işletim boyunca haftalık ayarda, kanıtla yapar; kararı yine yönetici verir.

    Bu sıra bilinçli. İlk haftalarda kurmayın en değerli çıktısı yaptığı iş değil, yapamadığı yerde bunu açıkça söylemesidir. Bir yönetici kurmaya ne zaman güvenebileceğini sezgiyle değil, bu kayıtla öğrenir.

    Kurmay kurmak neden zaman alır?

    Çünkü asıl yatırım yazılımda değil, yazılı düzende. Brynjolfsson, Rock ve Syverson, yapay zekâ gibi genel amaçlı teknolojilerin yeni süreç, iş modeli ve insan sermayesi gibi tamamlayıcı yatırımlar gerektirdiğini gösteriyor. Bu yatırımlar çoğunlukla resmî istatistikte görünmüyor; bu yüzden ilk yıllarda verimlilik artışı olduğundan düşük ölçülüyor, getiri sonra geliyor.

    Kurmay kurulumunun yazılı kısmı da bu türden bir yatırımdır: hangi kaynağa en dar hangi yetkiyle bakılacağı, hangi taslağın kimin onayından geçeceği, sessizce bozulan bir işin nasıl yakalanacağı. Kurmay ölçemediği yerde bunu söyler; sessizliği “sorun yok” diye okumayız.

    Yönetim kurulu hangi soruyu sormalı?

    “Hangi aracı aldık?” yerine şu üç soru:

    1. Hangi yöneticinin hangi işi bugün kurmayda yürüyor ve bu iş haritanın hangi sütununda?
    2. Devredilemez listemiz yazılı mı ve kurmayın kurallarına girdi mi?
    3. Kurmay bir işi yapamadığında ya da ölçemediğinde bunu kime, nasıl söylüyor?

    Bu soruların cevabı bir sunum değil, tek sayfalık bir belgedir. Yönetim kurulu bu sayfayı her çeyrek yeniden okuyabilmeli ve hangi işin sütun değiştirdiğini görebilmeli. Biz o belgeye değer sözleşmesi diyoruz: alan, ana ölçüt, devredilemezler, karar sahibi ve onay kapıları aynı sayfada.

    Bu hafta ne yapmalı?

    1. Kendi haftanızı yazın. Yönetici olarak her hafta tekrar eden on işi bir kâğıda dökün. Sahibi siz.
    2. Dört sütuna yerleştirin. Her işin yanına devredilir, kurmayla, henüz güvenmiyoruz ya da devredilemez yazın. Devredilemez sütunu boş kalıyorsa yeniden bakın.
    3. Tek bir iş seçin. Devredilir sütunundan bir iş alın ve Defne’nin dört sorusunu o iş için yazılı cevaplayın. Bu, ilk kurmay görevinizin taslağıdır. Cevaplardan biri yazılamıyorsa o iş henüz devredilir sütununda değildir; bir sonraki işe geçin ve neden takıldığınızı not edin.

    Bu yazı neyi iddia etmiyor: Kurmayın her yöneticiye aynı kazancı getirdiğini ya da kısa sürede kurulduğunu söylemiyoruz. Kendi şirketimdeki kurulum tek bir şirketin deneyimidir; sizin alanınız kendi haritasıyla başlar.

    SSS

    Yapay zekâ kurmayı bir yazılım ürünü mü?

    Hayır. Kurmay, mevcut yapay zekâ araçlarının üzerine kurulan yazılı bir düzendir: hafıza, görevler, onay kapıları, yetki tablosu ve izleme. Araç değişebilir; kurallar ve devir haritası kurumda kalır.

    Kurmay benim adıma mail gönderebilir mi?

    Kurallarınız izin veriyorsa gönderebilir. Biz dışarı giden her şey için onay kapısı öneririz: kurmay taslağı hazırlar, siz onaylarsınız. Kendi şirketimde dışarı giden yazışmanın onayı bende kalıyor.

    Kurmay kurmadan önce ekibe eğitim vermek gerekir mi?

    Eğitim gereklidir ama ilk adım değildir. Önce hangi işin devredileceği yazılır; eğitim o devirler için ve role özel verilir. Bu konudaki yazımız: Eğitim dönüşüm değildir.

    Haftanızdaki on işten hangisi “devredilemez” sütununa giriyor? Devir Yöntemi’ni inceleyin.

    Kaynaklar